Bakkerij Heins

'De oare steech wie tusken Bakker Sjoerd Heins en Ype ferwer. Dy is der noch, ha ik wol sjoen en deselde stien fan fiifensechstich jier lyn stiet noch tsjin de sydmuorre fan Ype syn hûs oan', dit schrijft Sipke Feenstra in Koudum yn myn bernejierren. De bedoelde steeg kreeg in 1947 officieel de naam Bakkerssteeg, genoemd naar de bakkerij waar toen de derde generatie Heins bakker was.

De bakker uit het verhaal van Sipke Feenstra is Sjoerd Symons Heins (1838-1886). Hij is in Gaast geboren als zoon van het bakkersechtpaar Symon Jans Heins en Aaltje Kroon. Sjoerd staat in 1861 echter te boek als gardenier (tuinder), bij zijn huwelijk in Koudum met Jeltje Jeremias Quarré. Haar vader was ook gardenier. Ze vestigen zich in Gaast, hij als gardenier, waar drie kinderen worden geboren, Dieuwke (1862), Simon (1863) en Aaltje (1866). Bij de geboorte van Aaltje is Sjoerd arbeider. In 1868, bij de geboorte van hun dochter Barber, woont het paar in Koudum en is Sjoerd van beroep bakker. Net als bij de geboorten van Jeremias (1870), Grietje (1873) en Rein (1875).

De bakkerij van Heins is het eerste pand rechts op deze foto van de Hoofdstraat beneden uit de jaren 1920. Boven de deur staat J. Heins Bakkerij. Achter de beide fietsers en de dame met het kind is nog net de steen zichtbaar die Sipke Feenstra noemt en die daar nog altijd staat.

Jeremias Heins is 16 jaar als zijn vader overlijdt. Hij wordt ook bakker, maar aanvankelijk zal zijn moeder een bakker in dienst genomen hebben om de zaak na de dood van Sjoerd voort te kunnen zetten. Jeremias staat als bakkersknecht genoemd bij zijn huwelijk in 1899 met Rinkje Kieft uit Heeg. In 1904 koopt hij het pand, 'een huis waarin bakkerij' aan de latere Bakkerssteeg van zijn moeder Jeltje Quarré, die dan in Sneek woont (Tresoar 26 nr. 054090 akte 3149). Jeremias en Rinkje krijgen vijf dochters: Attje (1901), Jeltje (1902), Dirkje (1903), Dieuwke (1904), Maria Adriana (1906). In 1910 wordt zoon Sjoerd geboren die zijn vader zal opvolgen. Jeremias overleed in 1941, elf jaar na zijn vrouw Rinkje.

In 1920 was Jeremias Heins een van de vier firmanten in de Centrale Bakkerij te Koudum, die tot ongeveer 1940 bestaan heeft. Het is niet duidelijk of in die periode zijn eigen bakkerij het werk stil lag.

bakker Sjoerd Heins 1

Bakker Sjoerd Heins aan het werk omstreeks 1950, foto ontvangen van Rinkje de Vries-Heins.

Zijn zoon en opvolger Sjoerd trouwde in 1937 te Haaksbergen met Jantina Hendrika Bos en zij vestigden zich te Koudum als bakkersechtpaar in het pand van de ouders van Sjoerd. Sjoerd en Jantina kregen acht kinderen. Dochter Rinkje (1941) vertelde dat het roggebrood van Sjoerd Heins heel goed bekend stond. Zelfs hervormden werden daardoor klant van deze gereformeerde bakker, al kwamen ze dan discreet 'achterom'. Omstreeks 1960 heeft Sjoerd de bakkerij verkocht aan Lolke Roelevink.

Bakker Sjoerd Heins

Jantina Heins in de deur van de bakkerij en Sjoerd op zijn bakfiets aan het venten.

bakker Sjoerd Heins 3

Sjoerd Heins 4

Gedurende de Tweede Wereldoorlog werd de oven vaak gestookt met takkenbossen. Hier zitten Annie en Rinkje Heins in 1942 op de takkenbult.