De ramp met de stoomboot Willem III zal een van de onderwerpen zijn bij de expositie van 2027, die opent op 30 januari. Histoarysk Koudum is op zoek naar verhalen en voorwerpen die met deze gebeurtenis verband houden.
Mogelijk bestaat er een zilveren tabaksdoos die aan de ramp herinnert. Op de laatste pagina van het boek van Wil Vening, Schip zonder haven, over de ramp met de Willem III, staat het onderstaande verhaaltje over ene A. H. Tromp uit Nijega (Elahuizen), die een zilveren tabaksdoos gaf aan Arjen K. Pruiksma, als herinnering. Als dit echt is (het boek is een roman) dan zouden we die tabaksdoos natuurlijk graag tonen op onze expositie. Arjen Pruiksma is inderdaad een van de geredde passagiers. De naam Tromp komt in de gegevens niet voor. A. H. Tromp zou Age Hanzes Tromp (1846-1882) kunnen zijn. Deze woonde in 1879 in Nijega. Eerder woonde hij in Elahuizen. Via zijn vrouw Zwaantje Visser (1846-1905) was hij familie van de Koudumer dokters Wieger Visser sr. en jr. De tekst van Wil Vening luidt:
Onder het lopen haalde hij [Tromp] voorzichtig het voorwerp uit zijn zak. Het glansde in de meizon. En voor de zoveelste keer las hij de ingehamerde woorden:
Voor enen goede vriend
Daar gaat deez deur voor open.
Maar niet voor allen man
Die op de bedel lopen.
Geduld overwint alles.
Geschenk ter gedachtenis van A. H. Tromp Nijegea. Aan A. K. Pruiksma Oudega van het vergaan van de Stoomboot Willem Drie den 30ste op 31 Jan. 1877.
Het was een zilveren pruimtabaksdoos… En wat is nu het meest merkwaardige van het geval? Dat deze Tromp in geen enkele lijst van overlevenden voorkomt. Ook deze bijzonderheid zal wel voor altijd verzonken blijven in de nevelen van het verleden.
Ook willen we het boekwerkje van Simke Muizelaar uit 1878 graag tonen (de versie uit 1932 is al beschikbaar gesteld) en bijvoorbeeld brieven, schilderijen of tekeningen naar aanleiding van de ramp.
Graag zou Histoarysk Koudum in bezit komen van de tekst over de ramp zoals afgedrukt in De Banier, weekblad voor Friesland van 7 februari 1877. En van exemplaren van dit blad uit 1933, waarin de tekst van het boekje van Simke Muizelaar uit 1932 als feuilleton is opgenomen.
We zoeken ook naar informatie over het blad Friesche Zuidwesthoek, of exemplaren van deze krant, die omstreeks 1877 in Sneek (waarschijnlijk) werd uitgegeven.
Ook zoeken we informatie over de boot. Er zijn geen afbeeldingen of tekeningen bekend, alleen beschrijvingen.
De rampboot ‘Willem III’ is in 1868 gebouwd op de werf van M. van der Kuijl in Slikkerveer en voer tot 1875 in de beurtdienst van de firma Jan Brunt, Jan Schulp en Dirk den Hartog, allen te Weesp, op het traject Weesp – Amsterdam v.v.
In mei 1875 lijkt het eigendom te zijn overgegaan op Levie Philip de Vries (1815-1879) koopman te Weesp, van wie Foeke van der Wal, destijds te Koudum, de boot gekocht moet hebben. Transportakten zijn tot dusver niet gevonden.
Een zusterschip heette aanvankelijk ook ‘Willem III’ (eigenaar A. K. Hofman te Sliedrecht), later ‘Schellingwoude’ (eigenaar Arie de Best te Amsterdam) en daarna wellicht ‘Germania’. Maar ook van die boot zijn geen foto’s bekend.
De 'Willem III' is in december 1877 door Lieuwe Hornstra (1837-1894) verkocht aan Titte Cornelis de Roos (1848-1919) uit Warns en omgedoopt tot 'Stad Stavoren'. In 1886 moet de beurtdienst met de 'Stad Stavoren' zijn gestaakt. Van de boot ontbreekt daarna ieder spoor.
Titte de Roos emigreerde naar Paterson New Jersey (VS). Daar noemde hij zich Charles. In 1878 trouwde hij Grietje Wiebes de Vries uit Hemelum. Zij kregen zes kinderen: Kornelis (geboren 1872) Wiebe / William De Rose (1873-1945) Aag / Agnes Stap-De Roos (1875-1957) An / Annie Stap-De Roos (1876-1964) Jacob de Roos (1878-1940) en Auke / August De Rose (1880-1958).
Deze tekening van H. W. Kuipers stond in Klein Krantsje 24 augustus 1985. Wie weet waar deze tekening verblijft?
