Douwe van Noggeren

Douwe van Noggeren, hier links op de foto als bestuurslid van IJsvereniging Knobbe, werd geboren op 30 december 1883 te Koudum. Hij kijkt verwachtingsvol naar de camera. Zou hij een zelfontspanner gebruikt hebben voor deze opname, of bediende iemand anders de sluiter? Douwe was een zoon van Otte van Noggeren en Hendrikje van der Veer. Hij woonde met zijn vrouw Brechtje in een huis aan wat nu de Tjalke van der Walstraat heet. Douwe was een kleine man en hij had een vergroeiïng aan zijn rug, maar dat weerhield hem er niet van erg actief te zijn. Hij was huisschilder van beroep. Bij zijn woning had hij zijn werkplaats. Naast huisschilder was hij ook amateurfotograaf, een unicum in die tijd. Niet alleen het maken van de foto's maar ook het ontwikkelen van de negatiefglasplaten en de afdrukken hiervan maken deed hij zelf. Waarschijnlijk had hij zijn donkere kamer in de werkplaats. Dat was in die tijd geen sinecure. De ontwikkel-, stop- en fixeerbaden kon hij niet even in de winkel kopen, nee, deze moest hij zelf samenstellen met gekochte chemicaliën. En deze chemicaliën kon hij ook niet in Koudum kopen. Douwe en zijn vrouw kregen geen kinderen. Hij moet verscheidene foto's in en om Koudum hebben gemaakt, waarvan een klein aantal bewaard bleef. De grote vraag is nu: waar zijn de glasnegatieven van Douwe van Noggeren gebleven?

Plaatje vanuit het begin van de vorige eeuw. De dichtgevroren Wyk bij maanlicht op de glasplaat vastgelegd. Nogal wat schippers overwinterden blijkbaar in de haven van Koudum. Collectie G. Koopmans bij Tresoar. 

Ook dit bijzondere plaatje is uit het begin van de vorige eeuw. Douwe moest om het te kunnen maken op de fabrieksschoorsteen klimmen. Midden-achter is de gereformeerde kerk te zien, met schuin tegenover de boerderij / herberg 'Het Bruine Paard'. De woningen aan wat later de Beukenlaan genoemd zou worden zijn nog niet gebouwd. Destijds noemde men deze weg de Oostenveldseweg. Deze foto laat duidelijk zien dat er tussen de Ooste en de dorpskern een grote lege ruimte was. De Ooste was dan ook een min of meer zelfstandig buurtje met eigen winkeltjes. Op de voorgrond het weiland van Watze Draaijer waar later de ambachtsschool gebouwd zou worden. Achter de huisjes aan de Onderweg lijkt de Lytse Wyk nog te lopen. Collectie G. Koopmans bij Tresoar.

Baukje Veldstra, 31 mei 1920- 17 april 2004. 

Schilderles. Links zit Jan van Ernst Bakker en rechts Joute Ferwerda. Deze foto is omstreeks 1925 genomen en komt uit de nalatenschap van Hinne Hogeveen.

Deze foto is door Douwe van Noggeren gemaakt met als achtergrond zijn schilderswerkplaats. De man is Hendrik Douwes de Jong met zijn jongste dochter Wijke. Hendrik was de grondlegger van het voormalige aannemersbedrijf S.H. de Jong & Zn aan de Havenkade.  Hij was een boerenzoon en werd in 1879 te Cornwerd geboren. Hij en zijn vrouw Wietske Sybolts Wiersma verhuisden begin 1906 naar Koudum, waar ze de timmerzaak van Ids de Jong, bijgenaamd "Grutte Ids", aan de Ooste hadden overgenomen. In 1915 zijn ze verhuisd naar de nieuwbouw aan de Havenkade. De foto is waarschijnlijk in de zomer van 1917 gemaakt. Hendrik is maar 50 jaar geworden. Op 31 januari 1930 stierf hij aan de gevolgen van tbc. Collectie Hindrik de Jong.

Ook deze foto is door Douwe gemaakt, waarschijnlijk in 1925. Een koe van boer Uilke Brechtus Dijkstra had een drieling gekregen. Zoiets gebeurt niet zo vaak dus dat moest op de foto. Achteraan staat de boer en vooraan zijn zoon Brechtus Dijkstra.  Deze werd in Koudum altijd Bertus genoemd en was later ook boer op deze boerderij "De Grutte Weste". Voor die tijd was dat Alle Dijkstra (1878-1918) en daarna "Ulke Bertus" Dijkstra van deze foto met zijn vrouw Feikje Nauta van 1918-1948. De jonge Bertus van dit plaatje was hier boer van 1948 tot 1971 toen zijn omkesizzer Gerrit Wiersma op de boerderij kwam. En na deze zit er alweer een volgende generatie Wiersma. De "molkenkelder" is op de foto nog intact maar later is aan die kant van de stelp een kamer gebouwd. Foto beschikbaar gesteld door Jan de Vries; de jaartallen komen uit Koopmans, Fan Galama oant de gemeente Himmelumer Aldefurd
 

Deze maakte Douwe waarschijnlijk in 1920. De rechtse jongedame is Rieme, dochter van Sipke Hoekema en Grietje Muizelaar. Rieme is geboren in 1900 en zal hier dus 20 jaar zijn geweest. Links staat Geertje de Jong en in het midden Tetsje van der Veer. Collectie Max en Grietje Bergsma.

Sinterklaas en Zwarte Piet op de foto voor de Openbare school. In welk jaar Douwe deze plaat maakte is niet bekend. Zo te zien is het toch wel een hulp-Sinterklaas, zijn staf lijkt n.l.  verdacht veel op een ouderwetse wandelstok. Navraag heeft opgeleverd dat Anne Hoekema de zwarte Piet was en Tjemme Pries de Goedheiligman. Collectie Marie Bergsma-Pries. 

Ook te zien aan de kleding betreft dit een andere gelegenheid. Nu is B. Buwalda Sinterklaas en Zwarte Piet is R. Boonstra. Collectie Marie Bergsma-Pries.

Het Woudagemaal in Lemmer werd in 1920 geopend door Koningin Wilhelmina daarna ging zij per automobiel via Koudum naar Workum om daar op de trein. Douwe zat met zijn fotospullen klaar op de bovenzaal van "Het Wapen van Friesland" om ons deze prent van de doorkomst van de koningin na te laten. Het gezelschap gaat hier richting Bovenweg, op weg naar Workum. Uit de nalatenschap van Anne Pries, collectie Marie Bergsma-Pries. 
De foto hiernaast komt van R. Bette-Zeilstra uit Geesbrug. Haar vader is geboren in Koudum en uit zijn nalatenschap komt deze foto. Zo te zien is het de achterkant van de boerderij die aan het begin van de Bovenweg stond, daar waar later de RABO-bank kwam. In het midden is nog net het dak van de groentewinkel van Ypma aan de Kninebuert te zien met links daarvan het woonhuis waar Ypma en zijn vrouw later woonden. Nog verder naar links staat een smalle houten schuur met een gebroken kap. Douwe maakte van het glasnegatief een contactafdruk op fotopapier, op het formaat en met de opdruk van een ansichtkaart. Aan de achterkant staat zijn stempel.


03-09-2006. Jan Jeltes de Vries skriuwt oer dizze foto:
De man dy't de ko by de kop hat is Gerlof Tjeerd Wiersma (26-08-1902), Myn skoanheit Gerrit Wiersma is der wis fan. Gerlof wie in omke, de âldste broer van Aagje har pake Hindrik Wiersma. Hy is yn 1946 mei syn frou Akke Stellingwerf nei Kanada ferhúze, der hiene se in buorkerij yn Norfolk. Hy is 92 jier wurden. Op de foto liket hy in jier as fiiftjin, dat de foto moat makke wêze tusken 1915 en 1920. De pleats op de foto wie fan harren stiefheit Jan Gerrit Klijnstra, die wie feekeapman en hie wat buorkerij. Nei alle gedachten is de foto nommen foar (as nei) de feekeuring, it foarbringen waard meastentiids dien troch in arbeider, de boer sels die dat net, dy stapte der yn it pak by om mei de segaar oan. It moast wat lykje al hoe'n earmoed as it ek wie. De man mei de wite broek is dus grif in arbeider, dy't op de keuring de ko foarbringe sil.